Ankara’da 4 Milyon Kişi Musluğu Açtı, Su Gelmedi: “Su Gibi Aziz Olun” Duası Bize Ne Anlatıyor?

Ağustos 2007, Ankara. Kuraklık yüzünden şehre su iki günde bir veriliyordu. Su yeniden açıldığında artan basınç iki ana hattı patlattı ve dört milyonluk başkent yaklaşık beş gün boyunca susuz kaldı. İnsanlar ellerinde bidonlarla tankerlerin önünde sıraya girdi. O günlerde herkes, bir bardak suyun ne demek olduğunu yeniden öğrendi.

Üç gün kuralı

İnsan vücudu yemeksiz haftalarca dayanabilir; susuzluk ise günlerle ölçülür. Su olmadan geçen yaklaşık üç gün, hayati sınırın başladığı yerdir. Belki de bu yüzden bizim kültürümüzde suya, sıradan bir içecek gibi değil, bir nimet gibi bakılır.

Su kesildiğinde şehirler ne yaşar?

2007 Ankara’sı tek örnek değil. 2018’de Güney Afrika’nın Cape Town kenti, muslukların tamamen kapanacağı “Sıfır Gün”e geri saydı. Bunu önlemek için kişi başı günlük su kullanımı 50 litreyle sınırlandı; duşlar kısaldı, bahçeler kurudu, şehir alışkanlıklarını değiştirmek zorunda kaldı.

Ve Ocak 2026’da ASKİ verilerine göre Ankara barajlarında kullanılabilir su %1’e kadar indi. Belediye, şehrin yaklaşık 200 günlük suyu kaldığını açıkladı. Su kriziyle ilgili haberler artık uzak ülkelerden değil, kendi şehrimizden geliyor.

Bir bardak suya dua eden bir kültür, aslında bize suyun kıymetini binlerce yıl önceden hatırlatmış.

Bir bardak suya neden dua ederiz?

Sıcak bir yaz gününde kapınızı çalan birine bir bardak su uzattığınızda, çoğu zaman şu cevabı alırsınız: “Su gibi aziz ol.” Bu duada “aziz” kelimesi; değerli, sevilen ve vazgeçilmez olanı anlatır. Birine “su gibi aziz ol” demek, “sen de su kadar değerli, su kadar hayırlı ol” demektir.

Adını yazdırmadan çeşme yaptıranlar

Atalarımız yol kenarlarına çeşmeler yaptırdı, kervan yollarına kuyular açtırdı, şehirlere sebiller kurdu. Bunu yaparken çoğu zaman adlarını bile yazdırmadılar. Hiç tanımadıkları bir yolcunun içeceği tek yudum su için vakıf kurdular; tek dilekleri, o sudan içenin edeceği duaydı.

Bir bardak sudan bir kuyuya

Biz bu duayı 38 yıldır sahada duyuyoruz. Aylarca su derdi çeken bir çiftçinin tarlasında ilk su yüzeye çıktığında, kurumuş bir köy çeşmesi yeniden aktığında, bir fabrikanın üretimi kesintisiz suyla güvenceye alındığında aynı cümle tekrar edilir: “Su gibi aziz olun.”

Bu söz bizim için bir teşekkürden çok daha fazlası. Her kuyunun sahibine ve o sudan faydalanacak herkese karşı taşıdığımız sorumluluğun hatırlatıcısı.