Konya Ovası’nda bir sabah, dün ekilen tarlanın ortasında dev bir çukur beliriyor. Adı obruk. Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi’ne göre 2021 sonunda ovadaki obruk sayısı 2.000’e yaklaşmıştı. Sebep yerin altında: Yeraltı suyu seviyesi 1960’larda yılda birkaç santimetre düşerken, 2010’larda yılda 1,5–2 metre düşmeye başladı.
Uzmanlara göre bölgedeki ruhsatsız kuyu sayısı, 30–35 bin civarındaki ruhsatlı kuyunun yaklaşık üç katı. Bilinçsiz çekilen su geri gelmiyor; ama doğru işletilen bir kuyu nesiller boyu su verebiliyor.
Kuyu, köyün ortak hazinesiydi
Eski Anadolu köylerinde kuyu, herkesin ortak hazinesiydi. Ağzı temiz tutulur, ipi ve kovası özenle bakılır, suyu bulandıracak her şeyden korunurdu. Bugün kuyularda kova yerine dalgıç pompalar çalışıyor; ama suyun kıymetini bilen, kuyusuna da iyi bakıyor. İşte 38 yıllık saha tecrübemizden beş altın kural:
Kural 1: Kuyuya göre pompa seçin, pompaya göre kuyu değil
Bir kuyunun verimini en çok etkileyen unsurlardan biri içindeki dalgıç pompadır. Pompa; kuyunun debisine, statik ve dinamik su seviyesine, boru çapına ve ihtiyaç duyulan basınca göre seçilmelidir. Büyük seçilen pompa kuyuyu kurutur ya da kuma boğar; küçük seçilen pompa ihtiyacı karşılamaz ve sürekli zorlanır.
Kuyunuzu biz açtıysak verilerini zaten biliyoruz; başka bir firma açtıysa yerinde ölçümle doğru seçimi yapıyoruz. Pompa ve motor seçeneklerini www.dalgicpompasatis.com adresinden inceleyebilirsiniz.
Kural 2: Kuyunuzun uyarılarını dinleyin
Kuyular sessiz konuşur. Şu işaretlerden birini fark ettiyseniz, kuyunuz ilgi bekliyor olabilir:
- Su debisinde belirgin bir düşüş
- Suyun bulanık, kumlu ya da çamurlu gelmesi
- Pompanın sık sık durup kalkması veya aşırı ısınması
- Elektrik faturasında açıklanamayan artış
Kural 3: Kuyuyu düzenli temizletin
Kuyu inkişafı ve temizliği, çoğu zaman kuyuya ilk günkü verimini geri kazandırır. Filtre ve çakıl zarfındaki tıkanmalar giderildiğinde su daha rahat gelir, pompa daha az zorlanır. Erken müdahale hem pompanın ömrünü uzatır hem de yeni kuyu açma masrafını yıllarca erteler.
Kural 4: Sıkışan pompayı asla zorlamayın
Aşınan borular, kopan halatlar ya da kuyu cidarındaki çökmeler yüzünden pompa kuyuda sıkışabilir. Bu durumda yanlış müdahale pompayı daha da derine iter ve kuyunun tamamen kaybedilmesine yol açabilir.
Akkoyunlu Sondaj olarak özel kurtarma ekipmanlarımızla sıkışan pompaları çıkarıyor, kuyuyu kontrol edip yeniden hizmete alıyoruz. Gerekirse yeni pompanızı da aynı gün kurarak suyunuzun kesintisini en aza indiriyoruz.
Kural 5: Suyu bilinçli ve ruhsatlı kullanın
Konya Ovası’nın bize öğrettiği en acı ders bu: Kontrolsüz çekilen su, toprağı da kuyuyu da tüketiyor. Ruhsatlı, debiye uygun işletilen ve düzenli izlenen bir kuyu hem yasal güvence hem de uzun ömür demektir. Yeraltısuyu arama ve kullanma belgesi süreçlerinizi de sizin adınıza yürütüyoruz.
Su bulmak bir mühendislik işidir; suyu yaşatmak ise bir sorumluluk.
Suyun kıymetini bilenlere
Kültürümüzde bir bardak su ikram edene bile “Su gibi aziz ol” denir. Bir ailenin, bir tarlanın ya da bir fabrikanın suyunu taşıyan kuyu ise çok daha büyük bir emanettir.
Sondaj, etüt, kuyu temizliği ve pompa kurtarma: www.akkoyunlumakina.com.tr
Dalgıç pompa ve motor satışı: www.dalgicpompasatis.com
- Webtekno, 2021 – Konya Ovası obrukları (KTÜN Obruk Araştırma Merkezi)